Wednesday, January 31, 2018

Para sa mga Millenial ini na artikulo para sa ila imahenasyon

Kahamukan nan mga bata na estudyante sa Jabonga Central Elementary School kaniadto dili padad-on nan kuwarta na bayon nan ila ginikanan kay mga hasuod raman an mga bayay nila sa eskuylahan

Pero an mga taga-sitio sanan mga taga-baryo, pinadad-an sila nan bayon nan ila mga nanay – usahay kamote, usahay saging na karnaba na hinog-hinog na, usahay kan-on na bugas na pinutos sa dahon nan saging, pinarisan nan mamaya na pagka-paksiw na hayuan sanan pidjanga. Magpa-aji-aji dadjon an mga taga-lungsod na estrudyante kay mangajo man sila nan malami na bayon nan ila kasmaeyt na dili kon taga-lungsod kay malami man tuho an pagka-preparar nan ila pagkaon sanan guwapo gadjud sila sayuhan pagka ting-recess na.

An anak nan kuwartahan, pinabayunan nan biente sentabos, dies sa buntag, dies sa hapon, ‘katapos, ipalit nan landang kaya Tiya Loring sa buntag, may sukli pa jaon! Pagkahapon, supas na paboritas na ‘sab kaya tiya Monik sanan ice candy na hinimo ni Sonny Boy.

Pag-uli nan alas onse e medya para sa paniudto, maga-dayagan pasingod sa bayay deretso dajon sa radyo kay manalinga pa man nan Diego Salvador na usahay mopukot rakan sa bayay nan klasmeyt kay base dili na hiapsan an estorya nan drama kon sa bayay pa mamati.

Pag-abot sa bayay naghuyat na si Nanay na nag-ngisi, luto na an paniudtuhon. Amen anay kan nanay ‘katapos deretso na dadjon sa lamesa pagkatapos manhugas nan mga alima, dali-dali pagkaon para may oras pa sa pagrebyu nan leksiyon para nadj-an hapon, tinabangan ni Nanay.

Respetado karadjaw an mga titser kay pulos man sila mga bright ugsa na an tawag dila Maestro sanan Maestra, mga dedicated sila sa ila propesyon. Sila Ma’am Encar, Ma’am Patsing, Sir Etong, Ma’am Karing, Ma’am Arce, Ma’am Deding, Ma’am Mary, Ma’am Babing – pulos gadjod sila mga maradjaw, ‘katapos, si Mr. Canto an superbisor, si Mr. Salvacion sab an principal.

Arang na ka dako na estorya kon an bata ipatawag iban an ija nanay sa opisina nan principal, amo ra sab kon dili makapasar an bata para sa sunod na grade level.

Pagka-undang na sab nan klase sa hapon, moagi anay an mga layaki na estudyante sa kiyosko sa atbang nan munisipyo, mag-estorya nan mahitungod sa kon uno rakan, an iban, pabalik-balik na usahay an pag-estorya, ‘katapos an ending nan estorya, kapre, maligno, wakwak, ayok.

Uli na dajon kay mag-sindi pa nan petromax kay pagbagting nan kampana nan alas sies nan marduyom – mag-orasyon tanan miyembro nan pamilya. Mamati dajon an tatay nan balita sa radyo pagkatapos nan orasyon ugsa wayay makagamit na iban pagka-alas sies y media na kay mag-update man si Tatay mahitungod sa current events.

Pagkatapos manihapon, balik nasab sa radyo para mamati nan drama na Entruebo Ad Altari Die kay halos tanan sa bayay manalinga man nan ini na drama.

An problema lamang kay an mosunod na drama an title an bakya ni Donya Tarcila, makahahadlok pero mamati paman gihapon an mga bata. Inday uno man gadjud jaon?

An isa sa pinaka-permi-hidumduman na kaagi nan mga bata sa Habungan an maligo sanan magsakay-sakay sa baroto sa danaw.

May mga insidente na hapit mangalumos an mga bata kay dili pa man karajaw mahibayo molangoy.

Magtago sa baroto kon molabay sa bayay nan isa sa mga bata na nokawat ra pagkadto sa danaw para dili hikit’an na nag-sakay-sakay. Itan-aw tutok sa suga an mapuya na mata na resulta nan pagkaligo sa danaw para kuno mawaya an amo ran an tag-lamis na mata.

Usahay tujuon paglunod an baroto para makakaligo an mga kaibanan na mga babaje. Pagkatapos, usahay manibaw nan mga taan na hiagihan nan pagsakay-sakay an mga bugoy – duro pa an mga nahitabo sa danaw.

Pulos ila ra mga hinimo an mga duwaan nan mga bata nan an una na panahon – pintik para mamintik nan langgam gamit an sangkong na sanga sanan lastiko na mabaga.

Maghimo nan lit-ag  para manlit-ag nan mga tukmo, hinimo na trak-trak na an materyales lata nan sardinas sanan lata nan Darigold na an ligid mga ginunting na guba na tsinelas, an scooter na an mga ligid bearing – mabujong kon mag-scooter sa basketbolan ugsa na majuhot an tag-idja nan bayay na hasuod sa basketbolan kay arang man kabujong an duro na mag-scooter, hilabina kon hapon nan a gusto matuyog nan mga tawo.

Inistreyt na bangka nan softdrinks para himoon na pabijo – streyton an bangka nan martilyo pagkatapos buslutan nan duha kabook sa tunga para sa pisi nan magpaaway dajon nan duha ka bangka, an una kautdan nan pisi amoy pildero.

An tabanog tuod, mga hinimo ra sab nan mga bata na an gamit, mga daan na peryodiko na pinastahan na linuto na gewgaw.

Mamingwit pa sab matuod an mga bata sa mga bayay kon may lunop, an matuyoy sa bingwit bugwan ra gadjod, usahay makakuha isab nan lambuyo.

An trompo pinahimo rakan kan Tiyo Pael kon dili kan Boy Liquido kay maradjaw man sila mo-igot nan kahoy na tugas, magkasi dajon sa may Gabaldon building pero magbantay ra kay basin moabot si Pabling Odjenar na pulis kay mandakupay man sija.

Kon buyanon, duro isab an mga duwa – batikubre, jaon tag-laong na siyatum, pijong-pijong, Ruth Jacob, otso-otso sanan tumba-lata.
Balik nasab sa estoryahan na an pinakamahalinon na estorya an mahitungod gihapon sa mga ayok na amo nay ending nan duyom para manguli na tanan, pero puro hadlok na matuyog…

Isa pa sa duwa sa Habungan an pandakop matuod nan sambuyanay na gamit an binutangan nan papikit an tumoy nan sanga para mutuyoy an sambuyanay, pikit dadjon, dakop.

Hingkalimtan matuod nako an maligo sa busung-busongan, sa waterfalls, sa lupa nila Uya Ibay Montero, pagkatapos, mangawat nan butong sa hasuod na mga nijogan, usahay hisakpan nan tag-ija, ipadakop kan Itok pulis.

Duro pa karajaw an mga estorya mahitungod sa mga bata sa habungan pero dili na nako karadjaw hidumduman an iban.

Ugsa na basi tuod ad-oy ijo mahi-contribute na ijo mga kaagi, palihog rakan pag-email dako an ijo gusto i-estorya sa terencegrana@gmail.com para ako i-post dinhi sa ato blog.

Sa ako pagtapos nan ini na sesyon, gusto lamang nako isulti na simple ra karajaw an mga pangandoy nan mga bata sa Habungan nan una, makatapos pag-eskuyla nan ila gusto na kurso, makapangasawa nan desente sanan edukado sab, makapagpatapos nan ila mga anak sa pag-eskuyla bisan isa ra ka kurso.

Salamat karadjao and God bless.

Wednesday, November 08, 2017

20171108 Gospel Lk 14:25-33

Great crowds were traveling with Jesus, and he turned and addressed them, "If anyone comes to me without hating his father and mother, wife and children, brothers and sisters, and even his own life, he cannot be my disciple. Whoever does not carry his own cross and come after me cannot be my disciple. Which of you wishing to construct a tower does not first sit down and calculate the cost to see if there is enough for its completion? Otherwise, after laying the foundation and finding himself unable to finish the work the onlookers should laugh at him and say, 'This one began to build but did not have the resources to finish.' Or what king marching into battle would not first sit down and decide whether with ten thousand troops he can successfully oppose another king advancing upon him with twenty thousand troops? But if not, while he is still far away, he will send a delegation to ask for peace terms. In the same way, everyone of you who does not renounce all his possessions cannot be my disciple."

Reflection:

An buot ipasabot ra dinhi ni Jesus na an pinaka-importante sa ato mga kinabuhi na waya’y makalabaw sa ato hugot na pagtuo kan God abir kon sin’o pa an kakumparahan, bisan sa ato mga kagintojukan.

Ugsa kinahanglan andam kita permi na mosagubang sa uno rakan na mga sitwasyon, mga kagul’anan sanan mga pag-antos, basta permi lamang naka-pukos an ato kasing-kasing sa ato pagmahal kan God.

Pero sa ato mga buluhaton, kinahanglan ato gajud pinsadahon pag-dajaw gamit an ato kasing-kasing pinaagi sa pagsunod sa pag-giya nan Holy Spirit para ujon permi kita sa kagustuhan ni God sa ato mga aksiyon.

Ipangaliya nato kan God na ipadaya Nija an Holy Spirit sa ato mga kinabuhi para permi ujon an ato mga ksiyon sa kagustuhan Nija.

Tuesday, November 07, 2017

20171107 Gospel Lk 14:15-24

One of those at table with Jesus said to him, "Blessed is the one who will dine in the Kingdom of God." He replied to him, "A man gave a great dinner to which he invited many. When the time for the dinner came, he dispatched his servant to say to those invited, 'Come, everything is now ready.' But one by one, they all began to excuse themselves. The first said to him, 'I have purchased a field and must go to examine it; I ask you, consider me excused.' And another said, 'I have purchased five yoke of oxen and am on my way to evaluate them; I ask you, consider me excused.' And another said, 'I have just married a woman, and therefore I cannot come.' The servant went and reported this to his master. Then the master of the house in a rage commanded his servant, 'Go out quickly into the streets and alleys of the town and bring in here the poor and the crippled, the blind and the lame.' The servant reported, 'Sir, your orders have been carried out and still there is room.' The master then ordered the servant, 'Go out to the highways and hedgerows and make people come in that my home may be filled. For, I tell you, none of those men who were invited will taste my dinner.'"

Reflection:

Imbitado kita tanan  ni God sa Ija tagpa-preparar na bangkete na an buot isapasabot, na kita tanan hatagan Nija nan luna na maka-angkon nan heavenly kingdom Nija.

Pero jaon ra ini dato kon ato hatagan nan importansiya an imbitasyon ni God para maka-desidir kita na maka-kadto sa Ija bangkete kay may mga kaugalingon na man kita na desisyon para sa karajawan nan ato pagkatawo.

Siyempre, magmahay si God kon dili kita mo-responde sa pag-imbitar Nija para maka-desidir kita na dili mokadto sa Ija tagpa-preparar na bangkete.

Kagustohan unta ni God na mapuno an Ija panimayay nan mga imbitado Nija sa bangkete ugsa waya na’y Ija pili kon sin-o’y Ija tagpa-imbitar sa Ija mga suluguon, bisan an dili Nija kon mga kakilaya.

Amo ‘sab kita jaon, tagpa-abot kita tanan ni God na maka-paningkamot na maka-kadto sa bangkete na Ija tagpa-preparar.

Andam ba kita na motubag sa imbitasyon ni God sa Ija bangkete?

Monday, November 06, 2017

20171106 Gospel Lk 14:12-14

On a sabbath Jesus went to dine at the home of one of the leading Pharisees. He said to the host who invited him, "When you hold a lunch or a dinner, do not invite your friends or your brothers or sisters or your relatives or your wealthy neighbors, in case they may invite you back and you have repayment. Rather, when you hold a banquet, invite the poor, the crippled, the lame, the blind; blessed indeed will you be because of their inability to repay you. For you will be repaid at the resurrection of the righteous."

Reflection:

Uno man kaha na tag-lekturahan man ni Jesus an nag-imbitar Dija na Pharisee na kon magpa-kaon ini, dili lamang kon an mga lumon ra o mga higaya ra nija an ija imbitaron kondili an jadton mga pobre, mga bakol, mga buta na wayay kapasidad na maka-bajad pag-imbitar sab dija sa pagpa-kaon.

Para dako, kinahanglan waya’y pili an ato pagka-maabi-abihon sanan pagka-marajaw sa isigkatawo kay an pagka-manggin-luloy-on sanan pagka-mapasay-loon ni Lord waya may sab pili Nija bisan sin-o na anak ni God.

Ugsa permi gajud nato ipangaliya kan God na hatagan kita Nija nan grasya na dili kita kahutdan nan kalooy sanan pasensiya sa ato isigkatawo kay amo may bertud ini ni Lord na kinahanglan nato sundon.

Thursday, October 26, 2017

20171026 Gospel Lk 12:49-53


Jesus said to his disciples: "I have come to set the earth on fire, and how I wish it were already blazing! There is a baptism with which I must be baptized, and how great is my anguish until it is accomplished! Do you think that I have come to establish peace on the earth? No, I tell you, but rather division. From now on a household of five will be divided, three against two and two against three; a father will be divided against his son and a son against his father, a mother against her daughter and a daughter against her mother, a mother-in-law against her daughter-in-law and a daughter-in-law against her mother-in-law."

Reflection:

Makasunog an kayajo nan mga butang sanan mga kabtangan, pero kon gamiton ini sa pagluto nan pagkaon, dako an kapuslanan.

Dinhi sa ebanghelyo, tag-gamit ni Jesus sa pagpa-kini (shiny) nan buyawan na an buot ipasabot na pagpadilaab o pagpahalayum nan ato mga tinuohan kan God.

Amo na gusto ni Jesus na motuhop sa ato mga huna-huna sanan modilaab sa ato mga kasing-kasing an ato pagtuo para mahimo nato an mga kagustohan ni Lord.

Mahitungod naman sa pagka-buyag-buyag nan mga pamilya tungod sa lain-lain na tinuohan, duro an mga pagtuo na sukwahi sa tinuohan nan tinuod na pagtuo na minugna ni Jesus, depende sa ila mga interpretasyon sa mga pulong ni Lord sa Bibliya.

Ugsa, para dako, isa ra gajud an tinood na relehiyon – an minugna ni Jesus.

Wednesday, October 25, 2017

20171025 Gospel Lk 12:39-48

Jesus said to his disciples: "Be sure of this: if the master of the house had known the hour when the thief was coming, he would not have let his house be broken into. You also must be prepared, for at an hour you do not expect, the Son of Man will come."

Then Peter said, "Lord, is this parable meant for us or for everyone?" And the Lord replied, "Who, then, is the faithful and prudent steward whom the master will put in charge of his servants to distribute the food allowance at the proper time? Blessed is that servant whom his master on arrival finds doing so. Truly, I say to you, he will put him in charge of all his property. But if that servant says to himself, 'My master is delayed in coming,' and begins to beat the menservants and the maidservants, to eat and drink and get drunk, then that servant's master will come on an unexpected day and at an unknown hour and will punish the servant severely and assign him a place with the unfaithful. That servant who knew his master's will but did not make preparations nor act in accord with his will shall be beaten severely; and the servant who was ignorant of his master's will but acted in a way deserving of a severe beating shall be beaten only lightly. Much will be required of the person entrusted with much, and still more will be demanded of the person entrusted with more."

Reflection:

Klaro karajaw dinhi sa ebanghelyo nato kuman an ato obligasyon kan God isip mga Kristiyano na kinahanglan tung’dan nato an ato adlaw-adlaw na obligasyon sa ato isigkatawo pinaagi sa ato pangsangyaw nan Marajaw na Balita nan pagka-salbar sa kasay’anan.

An marajaw na pormula para mahimo nato an ato trabaho para kan God an pag-diskubre anay nan kagustuhan o will Nija para katung’dan nato nan waya’y hunong an ato pag-preparar nan ini.

Sanan, marajaw gajud seguro na magamit nato an hinatag ni God na talento (talent), hibayo (knowledge), oras (time) sanan bahandi (resources) para sa ato serbisyo para sa kahimayaan ni God.

Ugsa, kinahanglan permi gajud nato pasalamatan si God sa Ija paghatag dato nan talent, knowledge, time sanan treasure para kita maka-panilbihan Dija para sa Ija kahimayaan.

Tuesday, October 24, 2017

20171024 Gospel Lk 12:35-38

Jesus said to his disciples: "Gird your loins and light your lamps and be like servants who await their master's return from a wedding, ready to open immediately when he comes and knocks. Blessed are those servants whom the master finds vigilant on his arrival. Amen, I say to you, he will gird himself, have them recline at table, and proceed to wait on them. And should he come in the second or third watch and find them prepared in this way, blessed are those servants."

Reflection:

Importante na permi andam kita moatubang kan Lord abir kon uno’y oras Sija moabot para mopadangat nan paghukom dato tanan dinhi sa kalibutan nan mga buhi sanan nan mga minatay.

Kuman, andam ba kaha kita modawat kan Lord Jesus kon manoktok Sija sa ato pultahan sa pagka-kuman?

Amo na kon uno ka matinumanon si Jesus sa sugo nan Ija Father Dija, bisan hangtud sa punto na ibuhis Nija an Ija kinabuhi para lamang kita malibre sa ato mga kasay’anan, amo ‘sab unta kita ka matinumanon sa tanan mga sugo ni God dato.

Monday, October 23, 2017

20171023 Gospel Lk 12:13-21

Someone in the crowd said to Jesus, "Teacher, tell my brother to share the inheritance with me." He replied to him, "Friend, who appointed me as your judge and arbitrator?" Then he said to the crowd, "Take care to guard against all greed, for though one may be rich, one's life does not consist of possessions."

Then he told them a parable. "There was a rich man whose land produced a bountiful harvest. He asked himself, 'What shall I do, for I do not have space to store my harvest?' And he said, 'This is what I shall do: I shall tear down my barns and build larger ones. There I shall store all my grain and other goods and I shall say to myself, "Now as for you, you have so many good things stored up for many years, rest, eat, drink, be merry!"' But God said to him, 'You fool, this night your life will be demanded of you; and the things you have prepared, to whom will they belong?' Thus will it be for the one who stores up treasure for himself but is not rich in what matters to God."

Reflection:

Tagpasidan’an kita dinhi ni Jesus na isa ka dako na bisyo sanan kasay’anan batok kan God an pagka-hakug nan isa ka tawo sa ija isigkatawo kay an dangatan nan ini, waya na’y katapusan an ija kagustohan na maka-batun nan kabtangan sa kalibutan.

An resulta sa pagka-hakug nan tawo, himuon na nija na “diyos” an ija natipon na mga kabtangan sanan bahandi na hikalim’tan na nija na may tinood na God sa kalibutan na amo’y nagmugna nan tanan mga butang.

Dili man madaya nan tawo sa ija pagka-matay o sa ija pagpanaw sa kalibutan an mga kabtangan sanan mga bahandi na ija natipon nan buhi pa sija.

Amo na para dako, ko gusto nato maka-libre kita sa opresyon nan bisyo nan pagka-hakug, marajaw seguro na maka-kat’on kita na i-share nato an ato gamay na bahandi sa mga tawo na may panginahanglan ‘sab para kahatagan ‘sab  sila nan kahamugaway sa ila mga kinabuhi.

An tabang nato sa ato isigkatawo amo’y magsilbe na sakripisyo nato para kan God kay amo ma’y Ija gusto nato na himoon dinhi sa kalibutan, an pagtinabangay.

Wednesday, October 18, 2017

20171018 Gospel Lk 10:1-9

The Lord Jesus appointed seventy-two disciples whom he sent ahead of him in pairs to every town and place he intended to visit. He said to them, "The harvest is abundant but the laborers are few; so ask the master of the harvest to send out laborers for his harvest. Go on your way; behold, I am sending you like lambs among wolves. Carry no money bag, no sack, no sandals; and greet no one along the way. Into whatever house you enter, first say, 'Peace to this household.' If a peaceful person lives there, your peace will rest on him; but if not, it will return to you. Stay in the same house and eat and drink what is offered to you, for the laborer deserves payment. Do not move about from one house to another. Whatever town you enter and they welcome you, eat what is set before you, cure the sick in it and say to them, 'The Kingdom of God is at hand for you.'"

Reflection:

Kon duro an anihunon, duro ‘sab an kinahanglan na mag-a-ani para mapadali sanan maapura o maikyat an pag-ani.

Malangan an pag-ani nan anihunon kon gamay ra an mangangani.

Amo ra ‘sab ini sa mga buluhaton nan simbahan sa pag-sangyaw nan mga pulong ni Jesus na, tungod kay duro pa an waya makadungog sanan makakilaya kan Christ, kinahanglan ‘sab nan duro na taga-sangyaw nan Marajaw na Balita.

Mahitungod sa pag-pili ni Jesus na setenta’y siyete pa ka disciple na Ija inpadaya na pares-pares – para sila magsuportahan sanan may maka-testigos sa kamatuoran nan ila mga testimonya.

Kita ‘sab, isip mga Kristiyanos, andam ba kita na motungod sa ato trabaho na mag-sangyaw nan Marajaw na Balita sa ato mga isigkatawo na waya pa makadungog sanan makakilaya kan Christ?

Thursday, October 12, 2017

20171012 Gospel Lk 11:5-13

Jesus said to his disciples: "Suppose one of you has a friend to whom he goes at midnight and says, 'Friend, lend me three loaves of bread, for a friend of mine has arrived at my house from a journey and I have nothing to offer him,' and he says in reply from within, 'Do not bother me; the door has already been locked and my children and I are already in bed. I cannot get up to give you anything.' I tell you, if he does not get up to give him the loaves because of their friendship, he will get up to give him whatever he needs because of his persistence.

"And I tell you, ask and you will receive; seek and you will find; knock and the door will be opened to you. For everyone who asks, receives; and the one who seeks, finds; and to the one who knocks, the door will be opened. What father among you would hand his son a snake when he asks for a fish? Or hand him a scorpion when he asks for an egg? If you then, who are wicked, know how to give good gifts to your children, how much more will the Father in heaven give the Holy Spirit to those who ask him?"

Reflection:

Para kan God, kinahanglan makulit o mapilit gajud kita sa ato pag-pangamujo para sa uno man nato na mga panginahanglan kay mahi-kumpara man nato Sija sa ato kalibutanon na mga tatay na kon pangajuan, dili mahibayo mobalibad dato.

Waya’y tatay, bisan uno kayaot nan ini, an mohatag sa ija anak na nangajo dija nan mayaot o makadaot sa bata kay bisan unhom, tatay pa man gajud gihapon sija para sa bata.

Amo na kon may gusto kita pangajuon kan God, kinahanglan may hugot lamang gajud kita na pagtuo na ihatag ini Nija kay isa man Sija ka mapag-mahal na Tatay.